Herinneringen aan Wilhelmien.

Eén van mijn vroegste actieve herinneringen is, dat ik op de kruk naast de koelkast in de keuken zit en dat Wilhelmien me leert breien. Ribbels en tricotsteek, een poppensjaal. Het was een mooie kleur geel, zei je vorige week tegen me. Ook jij wist het nog precies. Ik was 3 jaar; jij dus een jaar of 8, 9. Omdat je ruim 5 jaar was toen ik geboren ben, ken je mij al je hele leven.

Als ik op dit moment aan je denk, zie ik je voor me met een mooie dikke bos haar en een staart, of speld erin. Lagere schoolleeftijd zoiets.

Ik weet nog dat jij en Leny voor het eerst een lange broek kregen, een nieuwe ervaring voor meisjes. Het was een soort stretch-stof, heel kleine rood-zwarte, of groen-zwarte ruitjes, met rechte pijpen.

Er waren altijd veel klusjes in ons gezin. De afwas was verdeeld over diverse personen. Het sterkst herinner ik me de tijd dat Wilhelmien meestal afwaste; 2 meisjes droogden af; eentje poetste de tafel en het fornuis en Jan zette de pannen met restjes in de kelder. Eerst werd nog het plastic tafelkleed op de pvc-buis gerold die vervolgens links langs de keldertrap werd opgeborgen. In die tijd leerde je ons ook nieuwe scheldwoorden: stom doees (stomme doos) heb ik goed onthouden. 

Toen ik nog klein was, ik denk totdat ik al naar school ging, sliepen we met 4 meisjes op een slaapkamer. Leny en Wilhelmien in een twijfelaar; Thea en ik in een 2-persoons kinderbedje. Later kregen we kamers voor 2. Wilhelmien heeft lang bij Leny geslapen, maar we hebben ook eens geswitched; toen sliepen Wilhelmien en ik samen op de kamer met de wastafel. Als Wilhelmien naar bed kwam, moest ik de andere kant op kijken.

Je was lid van de handbalclub, en dat deed je goed. De yell was: djiekelakke-djiekelakke-djiekelakke-HOI! Ze hadden mooie paarse t-shirts. Door jou ben ik ook een blauwe maandag gaan handballen, maar dat paste toch niet echt bij me.

Het zat in de lijn der verwachtingen dat je naar de huishoudschool zou gaan, omdat je een meisje was, maar je wilde meer. Oos mam heeft toen beloofd dat zij je zou leren huishouden, en daarom mocht je van vader naar de MAVO. Aan het pleintje in Nederweert (bij Truus van Betje?) was een snoepwinkeltje en we leerden de verleidingen van schepsnoep kennen. Voor mijn verjaardag gaf je me een zakje dropstaafjes en erwtjes.

Je introduceerde het eten van volkoren brood.

Op zondagmiddag was het een tijd erg druk op de Tjongerstraat. Er kwamen vrienden en vriendinnen op bezoek. We keken Salto Mortale op de Duitse televisie en het programma met de muis. 

Inmiddels zie ik je met kort haar en een grote bril. Je hebt een blousje aan, afgezet met rood zig-zag band. Ik weet niet of je het zelf gemaakt hebt. Je had toen niet zoveel geduld met naaiwerk en er werd weleens wat in een hoek gegooid. Schoonschrijven en knutselen was meer jouw ding. Later heb je dat dubbel en dwars goedgemaakt. Je hebt veel kleding gemaakt voor je hele gezin en leuke carnavalskostuums. 

Het uitstapje van de MAVO naar Parijs is inmiddels beroemd geworden. En dan vooral de jongens uit Tunesië die op bezoek kwamen op de Tjongerstraat omdat jij en Franca Timmermans hen in Parijs ontmoet hadden. Dansen op straat; muziek uit de radio van hun auto; cadeautjes voor de familie.

Op enig moment kreeg je een baantje op zaterdag: je werd verkoopster bij Pleunis modezaak in Nederweert. Omdat het wel zo netjes was om iets te dragen uit de winkel, kocht je een truitje van 30 gulden. Een flink bedrag; het was wel een mooi truitje.

Je ging naar de HAVO-top in Roermond; om door te stomen naar de Pedac en onderwijzeres te worden. Het was jammer dat je afstudeerde in een tijd dat er weinig banen waren. Daardoor begon elke dag met wachten of je werd opgeroepen om te vervangen. Dat leverde veel stress op. 

Toen je getrouwd was met Leo, heb je een tijdje gewerkt als Jafra-consulente: een soort tupperware-party voor cosmetica en verzorgingsproducten. 

En toen werd je mama, op de Jasmijnstraat 15 in Nederweert. Eerst van Roy, het eerste kleinkind en mijn petekind. Daarna kwam Bart. Soms kwamen ze bij ons logeren en lieten ons berg-op fietsen en wandelingen maken bij de vijvers en langs de beek. 

Je zag erop toe dat Roy een cadeautje voor me had op mijn verjaardag. Zelf ben je peettante van Pieke geworden. Je wist beter hoe je de rol van peettante moet vervullen dan ik: je hebt altijd manieren gevonden om extra aandacht aan hem te besteden. Soms met hulp van Roy die bv met Pieke ging klimmen, of door hem iets te laten kiezen dat je zelf geschilderd hebt.

Je was supertrots op je cum laude behaalde diploma voor de kunstacademie. Je ging weer les geven; nu in schilderen. Ook had je nog kinderen die je begeleidde naar het vervolgonderwijs. Eens een juf, altijd een juf.

Op hete dagen zoals nu, hoor ik je zeggen dat je je polsen onder de koude kraan moet houden om af te koelen.

Als ik netjes een etiket oid wil schrijven, doet me dat denken aan de letters die jij maakte met schoonschrijven.

Ik vergeet nooit dat jij me hebt leren breien.

Lieve Wilhelmien, dankjewel voor wie je was.

25 juni 2026, Toos